Psychisch kwetsbaar, Sterk in Beeld.
Voor patiënten en naasten
Het Peperkoeken Huisje
Interactieve lezing
Aan de hand van korte fragmenten uit mijn boek ‘Bipolair in Beeld’ neem ik je mee in mijn leven tijdens en na psychiatrische opnames. Niet het lijden staat op de voorgrond, maar het zoeken naar houvast, het overeind blijven en het langzaam opnieuw vertrouwen krijgen in het eigen verhaal. Ik vertel wat mij helpt om mét mijn diagnose ‘gewoon’ te zijn.
Beeldspraak helpt me om bevattelijk te maken wat ik ervaar en om mijn denkwereld en mijn beleving te verwoorden. Metaforen ontspringen, zetten mijn denken in beweging, worden omgebogen en waar nodig weer losgelaten. Ze helpen me om mezelf te begrijpen en begrepen te worden. (citaat, p.)
In de lezing “Peperkoekenhuisje” ga ik in op elementen die voor mij cruciaal zijn geweest in mijn behandelproces, bekeken vanuit het perspectief van cliënt of patiënt. Gaandeweg distilleerde ik drie concepten die mij nog altijd helpen om overeind te blijven: beeldvormingsschade, zelfobservatie en alertheid. Ze zijn niet wetenschappelijk onderzocht en pretenderen geen algemeen model te zijn, maar ze vormen al bijna twintig jaar een persoonlijk houvast. Mijn inzichten maken behandeling niet overbodig; ze sluiten erbij aan en geven er van binnenuit betekenis aan. Ik vermijd het vakjargon van de psycholoog, maar breng tegelijk mijn professionele blik mee. Zo zit ik, als het ware, aan beide kanten van de behandeltafel.
in de aanvaarding van mijn diagnose,
Ik ga openhartig in gesprek met het publiek, vertel mijn verhaal dat naast andere kan bestaan, en hoop daarmee ruimte te maken voor herkenning, vragen en misschien ook voor een andere blik op je eigen verhaal of dat van iemand dichtbij.
Voor hulpverleners of teams/organisaties in de zorg
De Tandem
Reflectiemoment
‘Bipolair in Beeld’ belicht mijn jarenlang zoeken naar de betekenis van mijn diagnose aan de hand van beeldspraak. Vanuit mijn dubbelperspectief – als patiënt én als psycholoog – nodig ik je uit tot openheid, verbinding en wederzijds begrip. De lezing “Tandem” richt de blik op geestelijke gezondheid bij gezondheidswerkers zelf: mensen die anderen ondersteunen, maar tegelijk ook hun eigen kwetsbaarheid, grenzen en herstelprocessen kennen.
Het was lange tijd vanzelfsprekend om mijn diagnose zorgvuldig voor de buitenwereld verborgen te houden. Aan familie en vrienden presenteerde ik meer dan twintig jaar kleine, op elkaar gelijkende pakketjes met weloverwogen woorden: net genoeg om iets te delen, niet altijd genoeg om alles te laten zien. Die woorden werden behoedzaam uitgepakt. Langzaam groeiden ze uit tot het verhaal waarmee ik vandaag ook naar collega’s, organisaties en een breder publiek stap.
We weten allemaal dat een psychotherapeut of andere hulpverlener niet immuun is voor psychiatrisch lijden, net zoals een tandarts ook tandpijn kan krijgen. Toch blijft het vaak moeilijk om daar open over te spreken. Het vergt moed, taal en een goed gedragen verhaal om het zwijgen te doorbreken, zeker in een omgeving waar deskundigheid en kwetsbaarheid een vreemde verhouding hebben. Net daarom kan het bevrijdend zijn om hierover in tandem na te denken: als mens én als professional.
Ik wil daarvoor graag een inspiratiebron zijn: niet door antwoorden op te leggen, maar door een verhaal te delen dat herkenning kan geven, gesprek kan mogelijk maken en mensen kan aanmoedigen om hun eigen kwetsbaarheid met meer mildheid en moed te benaderen.
Overweeg je aan te sluiten bij een groep “Kracht van de kwetsbare hulpverlener”, dan vind je onderaan meer info.
De diaprojector
Voor iedereen
Eye Opener
‘Bipolair in Beeld’ overstijgt het individuele verhaal en reikt inspiratie aan om op een andere manier naar psychiatrie te kijken. In de lezing “Diacarrousel” nodig ik je uit om vanzelfsprekende ideeën over geestelijke gezondheid even los te laten. Vanuit herkenbare beelden en persoonlijke reflecties bekijken we hoe het beeld dat leeft in onze maatschappij gevormd wordt, hoe hardnekkig sommige opvattingen zijn, en hoe verrijkend het kan zijn om dat beeld te nuanceren.
Herkenbare situaties, psychologische beschouwingen en verhelderende metaforen zetten aan tot nadenken. Ze maken een bipolaire of andere psychische kwetsbaarheid bespreekbaar, niet als iets dat buiten het gewone leven staat, maar als één van de vele manieren waarop kwetsbaarheid zich in een mensenleven kan tonen. Daardoor ontstaat ruimte voor gesprek, voor mildheid en voor een minder vanzelfsprekend oordeel.
Heeft de maatschappelijke blik op psychiatrie al zoveel regenboogkleuren als de media ons voorspiegelt? Standaardinstellingen en mainstream ideeën krijgen hooguit een update, die zelfs niet iedereen installeert. (citaat p….)
Zwijgen over een stoornis, en over de mogelijkheid om er waardevol mee te leven, was lange tijd een evidente keuze. Tegelijk was het ook een gemiste kans: wie zwijgt, beschermt zichzelf misschien, maar blijft ook alleen met iets dat gedeeld en begrepen zou kunnen worden. Een taboe doorbreken is een grote stap voor de mensheid, maar vaak een nog veel grotere stap voor de individuele mens die zijn of haar eigen verhaal moet uitspreken. Ik geef je mijn voorbeeld van zoeken naar de betekenis van kwetsbaarheid en pleit voor een wereld waarin je kunt vertellen hoe je leeft met een ‘zwaar’ label, zonder dat dit alles over jou gaat bepalen. Hoe meer zulke verhalen in beeld komen, hoe normaler en menselijker een psychiatrische stoornis kan worden.
Na veel reflecteren kwam ik tot het begrip ‘beeldvormingsschade’. Daarmee probeer ik woorden te geven aan iets wat tegelijk persoonlijk en maatschappelijk is: de subtiele maar diepgaande impact van taboe, stigma en beeldvorming op mensen met een psychiatrische diagnose. Het gaat om de schade die ontstaat wanneer iemand niet alleen moet omgaan met kwetsbaarheid zelf, maar ook met de beelden, verwachtingen en angsten die hij bij anderen daarrond vermoedt.
Een ontmoeting die uitdaagt, verrijkt en uitnodigt tot anders kijken — met aandacht voor wat kwetsbaar is, maar ook voor wat mensen krachtig, veerkrachtig en verbonden maakt.
De kracht van de kwetsbare hulpverlener
Voor en door zorgprofessionals met een psychiatrische kwetsbaarheid
Wandelingen
We zijn er als hulpverlener vaak voor de ander. We luisteren, dragen mee, zoeken woorden, bieden houvast en lopen soms een eindje mee met het verhaal van iemand anders.
Ben jij een hulpverlener met een eigen psychiatrische kwetsbaarheid? Wat met jouw verhaal, van vallen en weer opstaan, steun zoeken, herstellen en (misschien) een diagnose. Een verhaal dat deel uitmaakt van wie je bent, maar dat je niet zomaar meeneemt naar je werk. Omdat je zelf nog twijfels en onzekerheden hebt en je die ook vermoedt bij je collega’s. Omdat er nog altijd beelden en verwachtingen bestaan over wie een hulpverlener hoort te zijn.
Hoe sta jij met je eigen kwetsbaarheid in je job? Kun je ermee naar buiten komen, of blijft ze liever verborgen tussen de regels van je professionele leven? Het verhaal dat je met je meedraagt, maar nooit vertelde aan nabije of verre collega’s, krijgt tijd en ruimte in deze groep. Dit kan eventueel een eerste stap zijn: woorden vinden die je kwetsbaarheid deelbaar maken.
Samen op pad
We wandelen anderhalf à twee uur samen met andere zorgprofessionals die vanuit hun eigen levenservaring weten wat psychiatrische kwetsbaarheid kan betekenen. Ontmoeting en uitwisseling leiden tot herkenbaarheid en opluchting, maar praten is niet het doel. Enkel de route is vooraf uitgestippeld, de thema’s ontstaan al wandelend. Je wandelt in vrijheid om gedachten te delen.
Een kleine groep, een gedeelde ruimte
We wandelen met minimum 4 en maximum 8 personen. Dankzij onze ervaring met beroepsgeheim kan iedereen op privacy rekenen.
Regenjas bij regen, wat meer koffie bij stortvloed.
Bij écht hondenweer mag de wandeling gerust plaatsmaken voor een koffietje en een goed gesprek.
Zin om mee te wandelen?
Benieuwd hoe het voelt om je verhaal eens mee te nemen naar buiten?
Je kunt aansluiten bij de eerstvolgende wandeling die al gepland is. Of je kunt je naam en je ideale vertrekplaats doorgeven. We proberen het vertrekpunt zoveel mogelijk te bepalen vanuit het geografische midden van de deelnemers.
Je deelname is bevestigd na overschrijving van 5,25 euro. Een drankje achteraf is inbegrepen.
Bij een lezing krijg je het boek aan auteursprijs (22 euro). Wil je het vooraf lezen? In de boekhandel is het te koop voor 24,50 euro (plus verzendkosten). Je kan het ook hier bestellen.
Het dertiende Vlaams Geestelijke Gezondheidscongres heeft op 8 en 9 september zijn tenten opgeslagen in Antwerpen en ik heb een (v)uurtje mee… Ik ga er op dag 2 spreken over openheid over kwetsbaarheid in de hulpverleningscontext. Naast de zovele andere interessante sprekers, hoop ik ook jou daar te zien!
Na een heel jaar ‘op toernee’ is dit vermoedelijk de allerlaatste sessie voor een Ups & Downs-lotgenoten groep. De groep wordt beperkt tot maximum 25 deelnemers, dus deze sessie zal interactief zijn. Er is ruimte voor uitwisseling.
Dit is een sessie die Uilenspiegel organiseert voor het brede publiek. Iedereen welkom. Waar mogelijk zal deze sessie interactief zijn. Er is ruimte voor uitwisseling.
Dit is een boekvoorstelling in de bibliotheek. Deze sessie is voor een kleine groep en is interactief (voor wie dat wil). Er is ruimte voor uitwisseling. Meer info vind je hier.
Een boekvoorstelling in een bibliotheek. Tijdens deze lezing krijg je een inkijk in een persoonlijke ervaring en is er ruimte voor herkenning, begrip en ontmoeting.
Een boekvoorstelling in een bibliotheek is voor een kleine groep en is interactief (voor wie dat wil). Er is ruimte voor uitwisseling.
Wil jij aan je geliefkoosde bib een boekpresentatie voorstellen?
Het Forum richt zich tot personen met een bipolaire stoornis of depressie, hun partner, familie, omgeving én hulpverleners. Ik zal hier over het project van De Warmste Week spreken: mijn lezingen in bijna alle regiogroepen en de fijne reflecties die hieruit voortkwamen.
Daarnaast zijn er nog boeiende sprekers en is deze studie- en ontmoetingsnamiddag tegelijk een ideale gelegenheid om uit te wisselen en wat bij te praten met andere ervaringsgenoten.